ساختمان جیپ ؛ شاهکار وارطان هوانسیان و نماد معماری مدرن ایران

در یکی از قدیمی‌ترین خیابان‌های تهران، ساختمانی قرار دارد که بیش از ۷۰ سال از عمر آن می‌گذرد، اما همچنان با وقار و استواری در برابر گذر زمان ایستاده است؛ ساختمان جیپ تهران. این بنا، که در دهه ۲۰ خورشیدی ساخته شد، از نمادهای معماری مدرن ایران بوده که به عنوان یک اثر ملی در فهرست میراث فرهنگی کشور به ثبت رسیده است.

ساختمان جیپ تهران توسط معمار برجسته وارطان هوانسیان ساخته شده و معماری منحصربفرد و پیشینه تاریخی دارد. این بنا که به ساختمان جیپ وارطان هوانسیان معروف است، جاذبه‌ای کمتر شناخته شده اما با ارزش تاریخی و معماری تهران می‌باشد. با هتل آساره همراه باشید تا با صفر تا صد این ساختمان دیدنی آشنا شوید.

 معرفی و تاریخچه ساختمان جیپ تهران

ساختمان جیپ وارطان هوانسیان مربوط به دوره پهلوی دوم است که بین سال‌های ۱۳۲۳ تا ۱۳۲۵ ساخته شد. در آن دوران، ایران به تازگی وارد دوره مدرن سازی شده بود و خیابان‌های تهران کم‌کم با ساختمان‌هایی به سبک اروپایی شکل می‌گرفتند.

در زمانی که خیابان سعدی و بخشی از خیابان اکباتان به نمایندگی‌های بزرگ اتومبیل اختصاص داشت، این بنا به سفارش کمپانی شورلت ساخته شد و به عنوان نمایندگی فروش شرکت جیپ فعال بود. به همین خاطر به نام “ساختمان جیپ” معروف شد.

این ساختمان پس از نمایندگی فروش شرکت جیپ، مدتی به عنوان دفتر فروش داروهای کارخانه لدرولی خاندان خسروشاهی و مدت کوتاهی به عنوان نمایندگی فروش محصولات سایپا بود.

ساختمان جیپ در تاریخ 1398/05/05 با شماره 32553 در فهرست آثار ملی قرار گرفت.

ویژگی های معماری ساختمان اداری جیپ

این بنا در زمینی به مساحت 640 و زیربنای 2.923 متر مربع ساخته شد. بنا به شکل متوازی الاضلاع در چهار و نیم طبقه بر روی زیر زمین می‌باشد. این ساختمان دارای دو راه پله بوده که به همه طبقات راه دارند.

حیاط آن در بخش شمالی ساختمان قرار دارد. اسکلت بتنی، قرنیزهای بتنی ممتد، فضاهای پر و خالی، شش ستون تزئینی در نمای جنوبی و سایه‌ روشن‌های جذاب از ویژگی های معماری ساختمان جیپ می‌باشد.

این ساختمان با کاربری اداری، سقف شیروانی و پوشش طاق ضربی ساخته شد. در همکف بدنه ساده و شیشه‌ای بوده تا ویترین نمایشگاه اتومبیل باشد. پنجره‌های این بنا کشیده و گود هستند که با نرده فلزی پوشانده شده‌اند.

ترکیب احجام استوانه‌ای و منشوری باعث شده نمای ساختمان از هر زاویه متفاوت به نظر برسد. ویژگی جالب این بنا فرم مدور و عمودی آن است. ساختمان جیپ نمونه‌ای شاخص از معماری مدرن اوایل قرن بیستم بوده که با رویکرد ساده گرایی و حذف تزئینات اضافی طراحی شده است.

با گذشت زمان، این ساختمان به یکی از نمادهای معماری قدیمی تهران تبدیل شد و امروزه به عنوان اثر فرهنگی-تاریخی شناخته می‌شود. طراح و معمار ساختمان جیپ، وارطان هوانسیان، از پیشگامان معماری مدرن در ایران بود.

وارطان هوانسیان کیست؟

وارطان هوانسیان معمار شناخته شده ارمنی تبار اهل ایران بود که آثار شاخصی از ایشان به یادگار مانده است. وی فارغ التحصیل دانشکده هنرهای زیبا از پاریس بود. وارطان هوانسیان در دوره رضا شاه پهلوی به عنوان پرکارترین معمار شناخته شد. سبک معماری او متاثر از معماری مدرن پیش از جنگ جهانی دوم بود. ساختمان‌های طراحی شده توسط او ویژگی‌های مشترکی داشتند.

وارطان هوانسیان ساختمان های متعددی مانند هنرستان دخترانه شمسایی، سینما دیانا، کاخ شهناز پهلوی در سعدآباد، هتل فردوسی، مهمان خانه دربند و ساختمان مرکزی بانک سپه را نیز معماری نموده است.

ساختمان اداری جیپ کجاست؟

 ساختمان اداری جیپ در خیابان اکباتان تهران (منطقه 12) قرار دارد. این بنا از طریق خیابان‌های اکباتان، ملت و سعدی قابل دسترس می‌باشد ولی ورودی اصلی آن در ضلع جنوبی بنا (خیابان اکباتان) است.

آدرس ساختمان جیپ وارطان هوانسیان

آدرس ساختمان جیپ وارطان هوانسیان : استان تهران – تهران – خیابان سعدی – ضلع شمالی خیابان اکباتان

نقشه دسترسی به ساختمان جیپ وارطان هوانسیان

آیا داخل ساختمان جیپ قابل بازدید است؟

خیر، در حال حاضر فقط نمای بیرونی ساختمان قابل مشاهده می‌باشد.

فاصله هتل آساره تا ساختمان جیپ وارطان هوانسیان

فاصله هتل آساره تا ساختمان جیپ وارطان هوانسیان حدود 4.6 کیلومتر و زمان سفر در حدود 17 دقیقه می‌باشد. اگر بعد از بازدید از این مکان گردشگری تهران به دنبال جایی برای اقامت هستید، اتاق‌های هتل آساره گزینه‌ای ایده‌آل برایتان هستند.

جاذبه های گردشگری اطراف ساختمان اداری جیپ

موزه ارتباطات، عمارت مسعودیه، خانه اتحادیه، عمارت سلطان بیگم، موزه عبرت، پارک شهر، موزه بانک ملی، موزه ملی ایران و سر در باغ ملی از مکان های گردشگری تهران و نزدیک به ساختمان اداری جیپ هستند.

کلام آخر

این بنا که روزگاری محل نمایش و فروش خودروهای جیپ و شورولت بود، امروز به عنوان اثری ملی و یکی از مکان های تاریخی تهران شناخته می‌شود. هنوز هم اگر از خیابان اکباتان عبور کنید، شکوه و اصالت این ساختمان شما را متوقف خواهد کرد. این بنا روایتگر دورانی است که پایتخت ایران در حال تغییر چهره و ورود به دنیای مدرن بود. بازدید از این بنای تاریخی برای علاقمندان به معماری تجربه جذابی می‌باشد. برای شناخت بیشتر معماری مدرن ایران و دیدن آثار برجسته تهران، حتماً به ساختمان جیپ سر بزنید.