مسجد شاه بازار تهران ، که امروزه با نام مسجد امام خمینی ره شناخته میشود، یکی از مهمترین بناهای دوره قاجار میباشد. این مسجد دومین مسجد جامع بزرگ و از مکانهای تاریخی تهران است. این مسجد قدیمی و تاریخی در قلب بازار بزرگ قرار دارد و به همین دلیل به آن مسجد شاه بازار نیز گفته میشود. معماری باشکوه، کاشیکاریهای ظریف و صحن وسیع آن باعث شده که این مسجد از زیباترین و ارزشمندترین مساجد تهران باشد.
- معرفی مسجد شاه بازار تهران
- تاریخچه مسجد امام خمینی ره
- مشخصات بنای مسجد شاه بازار تهران
- وقایع مهم در مسجد امام خمینی ره
- بازار نقره مسجد شاه یا بازار مسجد شاه تهران
- مسجد شاه تهران کجاست؟
- آدرس مسجد امام خمینی بازار تهران
- تصاویر مسجد شاه تهران
- نقشه دسترسی به مسجد شاه بازار تهران
- دسترسی به مسجد امام خمینی بازار تهران
- فاصله هتل آساره تا مسجد شاه پانزده خرداد
- جاذبه های گردشگری اطراف مسجد امام خمینی ره
مسجد شاه کجاست؟ در این بلاگ با هتل آساره همراه باشید تا با تاریخچه، معماری، آدرس مسجد امام خمینی بازار تهران، بخشهای مختلف، تصاویر مسجد شاه تهران، نقشه و مسیر دسترسی، وقایع مهم و بازار نقره مسجد شاه آشنا شوید!
معرفی مسجد شاه بازار تهران
یکی از جاذبههای گردشگری و مذهبی تهران، مسجد شاه است. بازدید از این مکان، تجربهای متفاوت برای علاقهمندان به تاریخ، فرهنگ و هنر اسلامی خواهد بود. تصاویر مسجد شاه تهران شکوه و جذابیت این بنای تاریخی را نشان میدهند. این مسجد در تاریخ ۱ مهرماه ۱۳۶۳ با شماره ثبت ۱۶۶۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخچه مسجد امام خمینی ره
مسجد شاه در بازار تهران و در سال 1212 – 1250 ه.ق به دستور فتحعلی شاه قاجار ساخته شد. این مسجد را مسجد سلطانی مینامیدند. هزینه ساخت این بنا را آسیه خانم مادر فتحعلی شاه معروف به مهدعلیا پرداخت نمود که نذر به سلطنت رسیدن پسرش بود.
در سال 1307 ه.ق به دستور ناصرالدین شاه، درب اصلی مسجد تعمیر شد و دو مناره در دو طرف ایوان شمالی ساخته شد، همچنین بخشهای دیگر مسجد نیز تکمیل گردید. از دوره قاجار تا زمان انقلاب این مسجد در اختیار امام جمعه بوده و در آن نماز جمعه برپا میشد.

تا زمان انقلاب 1357 نام این مسجد، مسجد شاه بازار تهران یا مسجد سلطانی بود ولی بعد از انقلاب به مسجد امام خمینی ره تغییر نام داده شد. در دوران پهلوی این مسجد تحت نظارت مستقیم یک متولی اداره میشد. پس از انقلاب، تولیت این مسجد به آیت الله سید محمدباقر موسوی خوانساری سپرده شد. این بنا تحت نظارت سازمان اوقاف میباشد.
مشخصات بنای مسجد شاه بازار تهران
مسجد سلطانی، با وسعت حدود 11000 متر مربع، یکی از نمونههای شاخص سبک چهار ایوانی قاجاری است. شبستان اصلی مسجد سلطانی تهران در جبهه جنوبی قرار دارد. پس از انقلاب، دو وضوخانه در ورودی شمالی ساخته شد. درب مسجد دو لنگه، با 4 متر ارتفاع، عرض 3 متر و از جنس چوب ساخته شده است. در معماری این مسجد از آجرهای نخودی رنگ و کاشیهای چند رنگ به سبک خشتی و معقلی استفاده شده که جلوهای زیبا و منحصربفرد به بنا بخشیده است.

این بنا یک معماری سنتی- اسلامی دارد. معماری قسمتهای زیادی از این مسجد، از مسجد وکیل شیراز الهام گرفته شده است. این بنا در امتداد قبله ساخته شده است. ساختمان آن مربعی با تقارن نقطهای و حیاط مرکزی میباشد. مسجد شاه 4 ایوان در وسط 4 ضلع، گنبدخانه در ضلع جنوبی، حوض مربعی شکل در وسط حیاط و 3 شبستان اصلی در کنجها دارد. این بنای زیبا با کاشی کاری، گچ کاری، مقرنس کاری و کتیبهها به صورت بسیار هنرمندانهای تزئین شده است. هویت معمار مسجد شاه ناشناخته است و در نوشتهها وجود ندارد، اما احتمال میرود که این بنا توسط عبدالله خان معمارباشی، معمار دربار فتحعلی شاه، ساخته شده باشد. در ادامه بخشهایی از این بنای زیبا را مورد بررسی قرار میدهیم:
گنبد مسجد شاه بازار تهران
گنبدخانه در پشت ایوان جنوبی مسجد ساخته شده است و فضایی مربعی شکل دارد. در بالای گنبدخانه گنبدی با پوشش زرین قرار دارد.
سردر مسجد امام خمینی ره
مسجد شاه دارای سه سردر اصلی است که در قسمتهای شمالی، شرقی و غربی قرار دارد. سردر شمالی در خیابان 15 خرداد واقع شده است. این سردر دارای 17 پله سنگی است و کمی پایینتر از سطح خیابان قرار دارد. سر در غربی به بازار بزرگ و سردر شرقی به بازار صحافان ختم میشود.
کتیبههای مسجد سلطانی تهران
کتیبه تاریخی در بالای درب نصب شده است و زمان ساخت مسجد (تاریخ 1241) روی آن حک شده است. کتیبههای موجود در مسجد با خط آقا مهدی ملک الکتاب نوشته شدهاند. شکیات نماز، نام شاه، قصیدههایی از ملک الشعرای بهار، مجتهد الشعرا و فتحعلی خان روی کتیبهها نوشت شده است.

نام اسدالله عابدینی، اسدالله حسینی، مصطفی طباطبایی، احمد علیاصغر، علیاکبر محمد، حسین باقر، ابراهیم و عبدالرحیم کاظم در کاشیکاریهای اطراف صحن دیده میشود.
حیاط یا صحن مسجد شاه پانزده خرداد
حیاط یا صحن مسجد شاه 63×63 ذرع مربع معادل 65×65 متر مربع میباشد (ابعاد آن مطابق با سن پیامبر اسلام طراحی شده است). در وسط حیاط یک حوض بزرگ قرار دارد و علامت شاخص قبله نیز از حدود 50 سال پیش در کنار آن نصب شده است.

صحن مسجد شاه پانزده خرداد به طور کامل سنگ فرش شده و جلوهای منظم به فضای داخلی حیاط بخشیده است.
ایوانهای مسجد امام خمینی ره
مسجد سلطانی تهران دارای دو ایوان شمالی و جنوبی است. بزرگترین ایوان بنا در قسمت شمالی مسجد شاه قرار دارد و از آن به عنوان شبستان تابستانی برای نمازگزاران استفاده میشود. در بالای این ایوان ساعتی با تزئینات کاشی کاری به همراه دو گلدسته قرار دارد.
منبر مسجد امام خمینی بازار بزرگ تهران
منبر این مسجد 12 پله از جنس سنگ مرمر دارد.

در دو طرف گنبدخانه، دو محراب در شبستانها قرار دارند.
وقایع مهم در مسجد امام خمینی ره
در مسجد شاه مراسمهای مهمی برگزار میشد. مجالس ترحیم میرزای شیرازی، آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی و آیت الله بروجردی در مسجد شاه برگزار گردید. موقعیت مسجد شاه در بازار تهران باعث شده بود که در جریانات سیاسی، علمای حاضر در مسجد، بازاریان را با خود همراه کنند.

در سال 1284 به دستور علاء الدوله دو تن از بازاریان به دلیل بالا بودن قیمت قند، به چوب بسته شدند و مورد تحقیر قرار گرفتند. حکم فلک حاجی سید اسماعیل خان و حاجی سید هاشم قندی در این مسجد انجام شد. این حکمها واکنشی شدید از طرف بازار تهران به دنبال داشت و آغازگر جنبش مشروطه بود. در سال 1329 ه.ش علی رزم آرا که نخست وزیر ایران بود در مسجد شاه بازار تهران به ضرب گلوله یکی از فدائیان اسلام به قتل رسید.
این مسجد در واقعه 15 خرداد 1342 ه.ش پایگاه بازاریان بود. سخنرانی محمدتقی فلسفی علیه بهائیت که به طور مستقیم از رادیو هم پخش میشد در این مسجد انجام گرفت.
تظاهرات علیه اسرائیل، قیام بر علیه لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی، شکل گیری هسته جنبش مشروطه، قرائت فتوای میرزا شیرازی در خصوص تنباکو از دیگر وقایع مهم مسجد شاه بازار تهران هستند.
در جریان انقلاب 1357 این مسجد به مکانی برای مبارزه علنی علیه حاکمیت تبدیل گشت. در جریان رخدادهای مهم تاریخی، این مسجد و علمای آن نقش کلیدی در پیشبرد اهداف اجتماعی و سیاسی ایفا کردند. با گذر زمان و اوج گیری انقلاب، مسجد سلطانی به مکانی برای تبادل اطلاعات، تشکیل جلسات و پخش اعلامیه تبدیل شد.
بازار نقره مسجد شاه یا بازار مسجد شاه تهران
مسجد امام خمینی بازار بزرگ تهران علاوه بر جایگاه مذهبی خود، به عنوان یک مرکز خرید نقره نیز شناخته میشود. نقره فروشی مسجد شاه طرفدارای بسیار زیادی دارد و میتوان در آن انگشتر نقره یا انگشترهایی با سنگهای خاص و گران قیمت را به راحتی پیدا کرد.

در بازار مسجد شاه تهران تعداد زیادی از دست فروشان نقره فعالیت میکنند و همیشه مشغول خرید و فروش هستند.

مسجد سلطانی تهران جایی برای پیدا کردن انگشترهای کمیاب است. هر سلیقهای که داشته باشید به راحتی میتوانید انگشتر نقره مورد علاقهتان را در بازار نقره مسجد شاه پیدا کنید.
مسجد شاه تهران کجاست؟
این مسجد بین خیابان 15 خرداد و بازار بزرگ تهران قرار دارد.
آدرس مسجد امام خمینی بازار تهران
آدرس مسجد امام خمینی بازار تهران : استان تهران – تهران – خیابان 15 خرداد – روبروی خیابان ناصر خسرو
تصاویر مسجد شاه تهران
تصاویر مسجد شاه تهران شکوه و زیبایی این بنای تاریخی را به نمایش میگذارند. از کاشیکاریهای رنگارنگ و نقوش هندسی فوقالعاده گرفته تا گنبد و منارههای باشکوه، هر زاویهای از مسجد داستانی از معماری دوره قاجار را روایت میکند.

تصاویر مسجد شاه (تهران) ، حیاط وسیع، صحن سنگ فرش شده و حوض بزرگ وسط آن، تجربه بازدیدکنندگان را زنده میکنند.

نگاه دقیق به جزئیات دربهای چوبی و تزئینات داخلی مسجد، اهمیت فرهنگی و تاریخی این مکان را به خوبی نشان میدهد. تصاویر مسجد شاه بازار تهران نه تنها برای علاقهمندان به تاریخ و معماری جذاب هستند، بلکه الهام بخش گردشگران و عکاسان حرفهای نیز میباشند.
نقشه دسترسی به مسجد شاه بازار تهران
دسترسی به مسجد امام خمینی بازار تهران
دسترسی به این مسجد چندان دشوار نیست زیرا موقعیتی مرکزی دارد. این مسجد به دلیل قرار گرفتن در کنار این بازار، بسیار پرتردد است. همچنین این جاذبه در محدوده طرح ترافیک قرار دارد، به همین دلیل بازدید از آن با خودروی شخصی پیشنهاد نمیشود.
دسترسی به مسجد شاه بازار با مترو
اگر میخواهید برای رفتن به این مکان از مترو استفاده کنید باید سوار خط یک مترو شوید. در ایستگاه میدان 15 خرداد از مترو پیاده شوید و با کمتر از 5 دقیقه پیاده روی خود را به این مسجد برسانید.
دسترسی به مسجد امام خمینی بازار تهران با تاکسی یا اتوبوس
برای دسترسی به مسجد شاه پانزده خرداد با تاکسی یا اتوبوس نیاز است که خود را به میدان توپخانه یا میدان امام خمینی برسانید. ار آنجا پیاده، از خیابان ناصر خسرو به سمت پایین حرکت کنید تا به خیابان 15 خرداد و ورودی مسجد برسید.
فاصله هتل آساره تا مسجد شاه پانزده خرداد
فاصله هتل آساره تا مسجد شاه پانزده خرداد حدود 6 کیلومتر و زمان سفر در حدود 20 دقیقه میباشد. اگر بعد از بازدید از این بنای تاریخی به دنبال مکانی برای اقامت هستید، اتاقهای هتل آساره گزینهای ایدهآل برایتان هستند.
جاذبه های گردشگری اطراف مسجد امام خمینی ره
کاخ گلستان، بازار بزرگ تهران، خانه موزه مقدم، کوچه مروی، پارک شهر، بازار شوش، امامزاده یحیی، پارک بسیج، کاروانسرای خانات، موزه آبگینه و سفالینه، باغ موزه نگارستان، تیمچه حاجب الدوله، بوستان ولایت و موزه هنرهای معاصر از مکان های گردشگری تهران و نزدیک به مسجد شاه بازار تهران هستند.
کلام آخر
این بنا جلوهای از هنر و شکوه معماری اسلامی را به نمایش میگذارد. این بنا قلب فرهنگی بازار بزرگ تهران محسوب میشود. بازدید از آن فرصتی است تا با تاریخ، معماری باشکوه و زندگی روزمره بازار آشنا شوید. ضمن بازدید از این بنای تاریخی، از مشاهده همزیستی دین، فرهنگ و تجارت در پایتخت ایران لذت ببرید. مسجد شاه تهران کماکان مورد استفاده نمازگزاران است و بازدید از آن رایگان میباشد.



